MANİSA İLİNDE YERLEŞİK ‘BALKAN GÖÇMENLERİ’ AĞIZLARINDA FİİL ÇEKİMLERİ İLE İSİMLERE GETİRİLEN “ -çi, -ci, -cu ; -çìk; -sı,-si, -su; -sım,-sim,-süm; -sık,-sik, -suk, -sıg,-sig; -zık; -go ” EKLERİ VE YAPISI ÜZERİNE

AKYOL, Senem (2014) MANİSA İLİNDE YERLEŞİK ‘BALKAN GÖÇMENLERİ’ AĞIZLARINDA FİİL ÇEKİMLERİ İLE İSİMLERE GETİRİLEN “ -çi, -ci, -cu ; -çìk; -sı,-si, -su; -sım,-sim,-süm; -sık,-sik, -suk, -sıg,-sig; -zık; -go ” EKLERİ VE YAPISI ÜZERİNE. Uluslararasi Türk Dili ve Edebiyati Kongresi, 2 (2). ISSN 2303-582X

[img]
Preview
Text
Book of Abstract - UTEK 14_31.pdf

*- Download (46kB) | Preview
Official URL: http://utek.ibu.edu.ba/

Abstract

Manisa’da yerleşik Makedonya, Kosova ve Bulgaristan göçmen ağızlarıyla ilgili derleme çalışmalarımız esnasında hem fiiller hem de isimlerle kullanılabilen birtakım eklerle karşılaştık. Bu ekler, Sarıova, Köprülü, Usturmica’da ‘-çi, -ci/-cu’; Sarıova’da ‘çìk’; Koçana, Köprülü, Debre, Usturmica, Sarıova’da ‘sı/si,-su’; Debre, Radoviş, Koçana, Köprülü, Manastır, Sarıova, Usturmica’da ‘-sık/-sik, -suk, -sıg/sig’; Köprülü’de ‘-zık’; Kosova- Prizren’de ‘-sık’; Kırcaali’de ‘-sım/-sim/-süm;-sık’; Koçana’da ‘-go’ şekilleriyle fiil çekimlerinden sonra yaygın olarak kullanıldığı gibi ayrıca Debre, Koçana, Radoviş, Köprülü’de ‘-çi, -çu’; Koçana, Köprülü’de ‘-sı/-si’ ve Bulgaristan-Şumnu ile Omurtag’ta ‘-si’; Sarıova, Koçana’da ‘-sık,-sig’; Koçana’da ‘-go’ biçimleriyle isimlerden sonra da geniş bir kullanım alanına sahiptir. Batı Rumeli ağızlarında 1. çokluk şahısta -sık/-suk eklerinin yaygın olarak kullanıldığını literatür taramalarımızdan biliyoruz. Biz de Manisa Balkan göçmeni ağızlarında bu yaygın kullanımın şahidi olduk ve ilaveten Bulgaristan-Kırcaali’de duyulan geçmiş zamanın 1.teklik şahsında ‘-sım,-sim,- süm’ eklerinin kullanıldığını tespit ettik. Köprülü-Köseler’de gördüğümüz 1.çokluk şahıstaki -sık/-sı nöbetleşe kullanımı ilginçti ve çalışmalarımız ilerledikçe 2.- 3. şahıslarda da farklı şekillerin olduğunu gördük. Bu şekilleri, 2.teklik şahıs için, şimdiki zamanda -sı/-si(< -sın/-sin), geniş zamanda -si (< - sin); 2.çokluk şahıs için şimdiki zamanda -sını( < -sınız) ; 3. teklik şahıs emir çekiminde ise -sı /-su ( < -sın / -sun) biçiminde sıralayabiliriz. Literatür taramalarımızın (‘-sIk; -sIm’ ekleri dışında) bulduğumuz diğer ekler için aynı derecede cömert davrandığını söyleyemiyoruz. Bahis konusu ekler, haber kiplerinin 1. teklik şahsında ‘-çi; -si’, 3. teklik şahsında ‘-ci, -si, -su’, 1.çokluk şahsında ‘-si’, 3. çokluk şahsında ‘-cu, -çìk, -si’; emir 2. teklik şahıs çekiminde ‘-si’; ek fiilin 3. teklik şahıs çekiminde ‘-sig’ şeklinde ve fiil çekimlerinin dışında isimlere de ‘-çi / -çu; -sı / -si; -sık / -sig; go ’ şekilleriyle eklenebilmektedir. Bu makalede, öncelikle bulduğumuz örneklerin bir dökümünü yaptık. Ardından bu eklerin yapısı üzerinde durduk.Türkçedeki ‘çI/çU; şu’ pekiştirme edatı ile münasebetlerini tartıştık.

Item Type: Article
Subjects: P Language and Literature > P Philology. Linguistics
P Language and Literature > PA Classical philology
P Language and Literature > PI Oriental languages and literatures
P Language and Literature > PN Literature (General)
Divisions: Uluslararasi Türk Dili ve Edebiyati Kongresi
Depositing User: Users 173 not found.
Date Deposited: 07 Jul 2014 12:05
Last Modified: 07 Jul 2014 12:05
URI: http://eprints.ibu.edu.ba/id/eprint/2709

Actions (login required)

View Item View Item