AYVAZ DEDE

ÖZCAN, Hüseyin and OTYAKMAZ, Hilal and ÖZKAN, Nurşen (2013) AYVAZ DEDE. ULUSLARARASI TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI KONGRESİ (21). ISSN 2203-4548

[img] Text
AYVAZ DEDE.docx

*- Download (11kB)
[img]
Preview
Text
AYVAZ DEDE.pdf

*- Download (202kB) | Preview
Official URL: http://utek.ibu.edu.ba/

Abstract

Anahtar Kelimeler: Ayvaz Dede, Akhisar, Prusac, şenlik. ÖZET Ayvaz Dede, Bosna-Hersek’te yaşamış en ünlü kişilerden biridir. Hakkında çok fazla bilgi bulunmamaktadır. 15. yüzyılda, Manisa-Akhisar’dan Bosna’nın Prusac bölgesine gelmiştir. Fatih Sultan Mehmet’in Bosna’yı fethi sırasında (1463), İslamiyeti yaymak için getirdiği 40 şeyhten biridir. Türkçe kaynaklara göre; 500 yıl önce Akhisar’dan gelmiş ve bugünde hala şenliklerle anılan Donyi Vakuf kentinin Prusac kasabasına gelmiştir. Halkın kıtlık çektiği bir dönemde kente su gelmesini önleyen dağın önünde 40 gün 40 gece ibadet edip Allah’a yalvarmıştır. İnanışa göre, 40. gece rüyasında iki koçun birbiriyle çarpıştığını gören Ayvaz Dede, uyandığında dağın yarıldığını ve oradan suyun aktığını görmüştür. Böylece, halk suya kavuşmuştur. Ayvaz Dede’nin doğum günü ve hayatı hakkında ortak bir fikir yoktur. Nereli olduğuna dair kesin olmamakla birlikte çok değişik rivayetler vardır. Bosna’nın kalbini kazanan değerli, saygı gören bir derviştir. Allah’a karşı yakınlığından ve itinasından dolayı ‘Dede’ lakabı verilmiştir. Dağın yarılması hadisesinden sonra vefat ettiği söylenir. Bosna’da yaptığımız bu çalışma da Gazi Hüsrev Bey kütüphanesinden ve Tarih Enstitüsü’nden çıkardığımız kaynaklar 11 gazete haberi ve bir kitap olmak üzere toplam 12 kaynaktır. Türk-Boşnak kaynaklarında bilgi bununla kısıtlı olup; Bosna’da onun anısına her yıl anma şenlikleri düzenlenir. Haziranın son haftasında gerçekleştirilen bu şenlikler on binlerce kişiye her yıl ev sahipliği yapmaktadır. Bu şenlik kapsamında ülkenin her tarafından, ellerinde Osmanlı’yı temsil eden sancaklar, başlarında feslerle çok sayıda kişi Prusac’a gelmektedir. Boşnaklar Ayvaz Dede’ye ve bu şenliklere öyle önem vermiştir ki, Ayvaz Dede Şenlikleri’ni küçük Hac olarak nitelendirirler. Çalışımızın amacı, hakkında ortaya çıkan yanlış görüşleri Ayvaz Dede’den ayırıp doğru olan Ayvaz Dede’yi bilimsel âleme tanıtmaktır. Yapılan röportajlarla, bölgede önemli bir insan olmasına rağmen, sadece etkinlik kapsamında tanınan bu büyük zatın bu çalışmayla Bosna’da ve Dünya’da daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır.

Item Type: Article
Subjects: P Language and Literature > P Philology. Linguistics
P Language and Literature > PA Classical philology
P Language and Literature > PI Oriental languages and literatures
P Language and Literature > PN Literature (General)
Divisions: Education Faculty > Turkish Language and Literature Department
Depositing User: Mr. Abdurrahman Sanli
Date Deposited: 03 Jun 2013 14:13
Last Modified: 03 Jun 2013 14:13
URI: http://eprints.ibu.edu.ba/id/eprint/2256

Actions (login required)

View Item View Item